FUNCTIE

Misschien heeft niets méér invloed op het schilderij dan zijn beoogde functie. Vaak zijn keuzes door de kunstenaar met betrekking tot materiaal, techniek, afbeelding of beeldaspecten genomen met de bedoelde functie in gedachten. Autonome en toegepaste kunst

Kunstwerken waarvan direct zichtbaar is wat hun belangrijkste functie is, en waar een bepaald praktisch gebruik aan vast zit, noemen we toegepaste kunst. Een gebouw, kleding of een affiche zijn voorbeelden van toegepaste kunst.

Kunst die geen directe vaste functie heeft, noemen we autonome kunst. Autonoom wil niet gelijk zeggen zonder doel, maar meer: op zichzelf staand, omwille van zichzelf. De bedoeling van het werk is nog geheel open en is vooral esthetisch (omwille van de schoonheid).

Opdrachtgever

Wat ons op het spoor kan zetten van de functie, het doel van een kunstwerk, is de bedoeling en de identiteit van de opdrachtgever van het werk. Vóór de renaissance werden alle kunstwerken in opdracht vervaardigd. Kerk en vorsten waren de belangrijkste opdrachtgevers. Zij bepaalden hoe het werk eruit ging zien en welke functie het moest hebben.

Tijdens de renaissance veranderde het (zelf)beeld van de kunstenaar. Kunstenaars waren zeer bewust van hun talenten en waren niet bang meer deze te tonen. Ze begonnen ook werk ‘voor zichzelf’ te maken, dus zonder aangereikte functie. Bovendien wilden zij hun talenten tonen om er roem en faam mee te behalen.

In de moderne kunst werkt de kunstenaar erg vaak zonder opdrachtgever. Kunstwerken worden via het galerie-circuit vaak dan ‘achteraf’ verkocht.

De functie zit er in!

We moeten niet vergeten dat de functie van een kunstwerk voornamelijk in het werk zelf ligt, niet daarbuiten.

Het is bijvoorbeeld een gevoel dat je erbij krijgt, een les die je erdoor leert of een bewustwording. Als het goed is komt de boodschap, de functie, naar jou. Je hoeft er alleen maar voor open te staan en goed te kijken!

Sommige werken hebben niet zozeer een speciale functie, ze zijn door de kunstenaar puur voor zichzelf gemaakt, gewoon omdat hij nu eenmaal kunstenaar is. Dit is het zogenaamde “art pour l’art”- principe (kunst met kunst als doel). Eigenlijk hetzelfde als waar we dit verhaal mee begonnen: autonome kunst!