“Kunst is een methode om twee werelden met elkaar te verbinden: de zichtbare en de onzichtbare, het aardse en het bovenaardse”
-Joseph Beuys

Conceptuele kunst

Performance, happening, environment

Bij deze stroming staat het idee centraal dat het 'concept' achter het werk van groter belang is dan de technische vaardigheid van de kunstenaar die het werk maakt.
Conceptuele kunst werd een belangrijk internationaal fenomeen in de jaren zestig in zeer uiteenlopende verschijningsvormen.
De ideeën of 'concepten' kunnen op tal van manieren worden doorgegeven met behulp van bijvoorbeeld tekstmateriaal, plattegronden , diagrammen, films, video's, foto's en performances .
Het uiteindelijke werk kan zowel in een galerie worden tentoongesteld, als ook voor een speciale locatie worden ontworpen. In sommige gevallen wordt het landschap zelf een geïntegreerd onderdeel van het werk van de kunstenaar, zoals bij de land-art van Long of de environment -sculpturen van Christo.
De ideeën zoals die door conceptuele werken worden uitgedragen zijn ontleend aan de filosofie, het feminisme , de psychoanalyse , filmstudies en het politiek activisme. Het idee van de conceptuele kunst enaar als maker van ideeën en niet zozeer van objecten ondermijnt de traditionele opvattingen omtrent de status van de kunstenaar en het kunstobject.

Hieronder beschrijven we een paar vormen:

Performance
Net als bij Dada en de happening werd ook de performance uitgevoerd door kunstenaars uit verschillende disciplines (dans, muziek, theater, literatuur en beeldende kunst).
De performance -art was een typische uiting van de opvattingen van de jaren zestig. Er spreekt een radicale mentaliteit uit die humor vaak als wapen gebruikt. Er bestaat vooral een belangstelling voor de allerdaagse realiteit en een streven naar objectivering.
De rol van het publiek is medebepalend voor het kunstwerk (provocatie, opwinding, chaos). Er was sprake van provocerende acties tegen het pompeuze fatsoen van de burgerlijke samenleving, door de spot te drijven met alles wat ernstig werd genomen, vooral met alles wat als “kunst” of “cultuur” in aanzien stond, maken de dadaïsten de indruk een weg te willen banen voor een nieuwe maatschappelijke, intellectuele en artistieke orde .
Er was hierdoor ook een antipathie ontstaan tegen de gevestigde musea en galeries dus gingen meer en meer kunstenaars zich richten op de zogenaamde happenings en performances die vaak eenmalig waren en niet “opgehangen” konden worden.
Vanzelfsprekend is het hierbij buitengewoon moeilijk om te bepalen wat tot beeldende kunst en wat tot het experimentele theater behoort.

Videokunst
Video ontpopte zich als een heel geschikt medium voor de kunstvorm, die in feite een afgeleide is van de performance -art. Daarin presenteert de kunstenaar zich aan het publiek, in een eenmalige vorm . Hij maakt een bepaald artistiek concept zichtbaar. Hij doet dit op een bepaalde plaats en op een bepaald moment . Ondanks zijn keuze voor een eenmalige uitdrukkingsvorm ontstond toch de behoefte die performance vast te leggen op een manier die recht deed aan het conceptuele én aan het aan tijd gerelateerde karakter ervan.

De persoonlijke toets van de kunstenaar bij de schepping van het werk is afwezig, het gaat om het idee wat volgens zijn draaiboek gerealiseerd wordt..

De kunstenaar ziet zich als bedenker en regisseur van vaak grootschalige activiteiten, waarbij hij de diensten van specialisten, de media en het publiek nodig heeft.

Het Stedelijk Museum in Amsterdam is van oudsher al een instituut geweest wat dit soort kunst het eerst signaleert, exposeert en in haar collectie opneemt.
http://www.stedelijk.nl

Joseph Beuys
Joseph Beuys
Joseph Beuys
Christo Javacheff
Christo Javacheff
Christo Javacheff
Christo Javacheff
Gilbert and George
Sol Lewitt
Sol Lewitt
Sol Lewitt
Sol Lewitt
Sol Lewitt
Richard Long
Richard Long
Richard Long
Bruce Nauman
Bruce Nauman
Bruce Nauman
Bruce Nauman
Orlan
Orlan
Orlan
Cindy Sherman
Cindy Sherman
Ulay en Abramovic
Lawrence Weiner