Vanaf 1970 - Tot nu in Internationaal
stroming ervoor: Conceptuele kunst
stroming erna: Postmodernisme
gebeurtenissen:
Video, computers, internet, muziek
Deze nieuwe kunst, die de laatste jaren sterk in opkomst is, gebruikt geen potloden, penselen en verf , maar electronische kleuren, programmeertaal, video of digitale camera en het internet om hun ideeën vorm te geven. De nieuwe kunstenaars presenteren hun werk op video of op het World Wide Web of op videoband. Galerieën en musea beginnen steeds meer belangstelling te krijgen voor deze nieuwe kunstvormen.
Video ontpopte zich als een heel geschikt medium voor de kunstvorm, die in feite afgeleid is van de performance -art. Daarin presenteert de kunstenaar zich aan het publiek, in een eenmalige vorm . Hij maakt een bepaald artistiek concept zichtbaar. Hij doet dit op een bepaalde plaats en op een bepaald moment . Ondanks zijn keuze voor een eenmalige opvoering ontstond toch de behoefte die performance vast te leggen op een manier die recht deed aan het conceptuele én aan het aan tijd gerelateerde karakter ervan. Het medium video bood uitkomst.
Videokunst
In een wereld waar vooral de televisie de opinies, meningen en vooroordelen vormt – en ook in potentie een altijd aanwezig oog is via beveiligingscamera’s – hebben kunstenaars in video-installaties een nieuwe kunstvorm ontdekt.
We kijken en worden bekeken op t.v. schermen die zogenaamd niet kunnen liegen.
In het begin werd de videocamera meer gebruikt als een uitbreiding van het oog van de kunstenaar, en het scherm als een gelijke van een schilderij .
Pas veel later werd het grote en volstrekt vernieuwende aspect van video ontdekt en konden de kunstenaars met behulp van video een nieuw soort verhaal creëren.
Nog later zou dit een stap verder worden gevoerd. Pas aan het eind van de jaren tachtig werd beseft dat video niet alleen het oog maar de geest nadoet, niet het proces van zien maar van het denken. Met deze opmerkelijke ontdekking hebben videokunstenaars als Gary Hill (1951) en Bill Viola (1951) het tot een medium gemaakt waar het bewustzijn mee kan worden vastgelegd.
Videoclip
Videoclips zijn een betrekkelijk jonge visuele categorie bestaande uit menging van beeld en muziek, door platenmaatschappijen geproduceerd met het doel om hun producten te verkopen.
Het is een vorm van reclame, waarin in een paar minuten een bepaald idee, een emotie of een verhaal wordt verbeeld of alles tegelijk.
Al decennia lang is de popmuziek veel aantrekkelijker voor de jeugd dan welke vorm van beeldende kunst dan ook.
Met de opkomst van de videoclip is er een nieuwe kunstvorm geboren die muziek en beeld in zich verenigt.
Ondanks de enorme productie op dit gebied en ondanks de grote populariteit is er tot nu toe, met uitzondering van het Groninger Museum en het Museum of Modern Art in New York, nog weinig aandacht aan besteed vanuit de museumwereld.
Dat zal wel te maken hebben met het commerciële doel waarmee de clips geproduceerd worden.
Een ander probleem is dat er zoveel kaf tussen het koren te vinden is, dat velen, ten onrechte, de mening hebben dat het hele fenomeen als zodanig als rotzooi beschouwd kan worden.
De kunstgeschiedenis is echter zeker wel in de videoclips opgenomen: verbanden met werken uit vroegere kunststromingen zijn er volop (bijvoorbeeld het Franse surrealisme , het Duitse expressionisme, de Dadaïstische beweging – met name de werken die doen denken aan het werk van de cineast Buñuel, Dalí , Magritte, De Chirico komen veelvuldig voor), evenals de abstracte cinema uit de jaren twintig en de experimentele films uit de jaren zestig.
Verwijzingen naar film liggen natuurlijk voor de hand, al was het alleen al vanwege het feit dat men in de jaren tachtig vele cineasten-in-spé zich aan de productie van videoclips hebben gewaagd, als training vóór de aanvang van het grote werk.
Het medium is uitstekend geschikt om mee te experimenteren zonder onoverkomelijke financiële schade op de lopen.
Experimenten zijn er nog steeds en de digitale computertechnieken bieden steeds nieuwe mogelijkheden.
Alles wat met de nieuwe media (video, computers, internet, muziek) te maken heeft, neemt, na een aantal jaren experimenteren, vandaag de dag een zeer grote vlucht.
Kunstenaars worden echte techneuten. De nieuwe media prikkelen hen tot spectaculaire experimenten.
Het Stedelijk Museum in Amsterdam, het Van Abbemuseum in Eindhoven en het Groninger Museum hebben dit soort kunstenaars altijd al een warm hart toegedragen.
http://www.stedelijk.nl
http://www.vanabbemuseum.nl/
http://www.groninger-museum.nl